Rrjedha e varrimit islam
Sipas fesë islame njeriu ka vlerë të madhe, edhe pse përbën vetëm një pjesë të vogël të gjithësisë. Sepse njeriu ka aftësinë e ndjenjave dhe të mendimit; ai është një qenie që njeh veten, mjedisin e vet dhe Krijuesin e vet. Për këtë arsye i ndjeri pastrohet fillimisht materialisht – me larjen e trupit dhe veshjen me qefin të bardhë – dhe shpirtërisht, me abdesin dhe me lutjet që bëhen për të.
Kujdesi i fesë islame ndaj varrimit ka edhe disa aspekte ngushëlluese për të afërmit, fqinjët dhe miqtë e tij. Në rrjedhën e varrimit islam respekti ndaj të vdekurve është njëkohësisht një shprehje respekti ndaj të gjallëve.
Rrjedha e varrimit islam ndahet në tri pjesë: para vdekjes, në çastin e vdekjes, pas vdekjes.
Përgatitjet në rrjedhën e varrimit islam:
Personi që është duke vdekur kthehet nëse është e mundur në anën e djathtë, me fytyrë nga kibla, ose vendoset në shpinë me kokën paksa të ngritur dhe këmbët të drejtuara nga kibla. Një njeri i dashur prej atyre që janë pranë tij thotë fjalën e teuhidit që ai ta dëgjojë, dhe i jep mundësi edhe atij ta thotë.
Çfarë duhet bërë në rast vdekjeje?
Pasi i ndjeri e ka dhënë shpirtin, i mbyllen qepallat dhe goja dhe i lidhet nofulla. Në një rast tjetër vendoset në shpinë dhe duart i shtrihen anash. Rrobat i hiqen në këtë çast dhe mbulohet i tëri. Rekomandohet që i ndjeri të parfumohet ose të tymoset me temjan.
Nëse i ndjeri ka borxhe, është mustehab (e drejtë të bëhet) që ato të paguhen sa më shpejt nga trashëgimia (pa pritur namazin), ose dikush të bëhet dorëzanës për borxhet e tij, nëse ai ka lënë amanet t’i shlyejë pa pritur, ose shuma e testamentit të ndahet nga trashëgimia.
Larja dhe mbështjellja në rrjedhën e varrimit islam:
Larja e trupit është farz (detyrim fetar i urdhëruar nga Allahu) dhe shumë e rëndësishme në rrjedhën e varrimit islam.
Vendi ku lahet trupi duhet të jetë i mbyllur dhe nuk guxon të jetë i pranishëm askush përveç atij që e lan trupin dhe ndihmësve të tij. Në varrimin islam trupin e lan i afërmi më i afërt ose një person i kualifikuar i caktuar prej tij. Nëse është e mundur, trupi i vendosur mbi tenehir (vendi ku lahet trupi i të ndjerit), me këmbët nga kibla, duhet mbajtur i mbuluar midis kërthizës dhe gjunjëve.
Si mbështillet trupi?
Në rrjedhën e varrimit islam trupi duhet mbështjellë me qefin. Qefini i përshtatshëm përbëhet nga tri pjesë për burrat dhe pesë pjesë për gratë. Pasi këto pjesë të jenë përgatitur, ato parfumohen nëse është e mundur me një erë të këndshme.
Por mbështjellja e trupit të një gruaje është ndryshe. Gjatë mbështjelljes së gruas, koka dhe fytyra mbulohen me një vel pasi asaj i vishet një këmishë. Punët e tjera që bëhen gjatë mbështjelljes janë të njëjta si te burrat.
Namazi i xhenazes në rrjedhën e varrimit islam:
Sipas Islamit i ndjeri për të cilin falet namazi duhet të jetë mysliman, trupi ose pjesa më e madhe e tij duhet të jetë e pranishme, dhe duhet të jetë bërë larja ose tejemumi.
Çështje si pastërtia (taharet) dhe kthimi nga kibla, që vlejnë për namazet e tjera, janë të detyrueshme edhe në namazin e xhenazes. Ato që në përgjithësi e prishin namazin, e prishin edhe namazin e xhenazes.
Varrimi dhe pas tij:
Në rrjedhën e varrimit islam arkivoli mbahet nga katër persona. Ndërkohë ecet në heshtje pas ose para kortezhit. Kurani nuk lexohet me zë të lartë. Për shkak të largësisë trupi mund të çohet te varri edhe me automjet. Në Zvicër trupi duhet varrosur sipas ligjit brenda 24–48 orësh. Megjithatë është e mundur edhe të vonohet varrimi duke e transferuar të ndjerin në atdhe ose në një vend tjetër. Djegia e trupit është e ndaluar, dhe ligjet zvicerane zakonisht nuk lejojnë varrimin pa arkivol.
A mund të zhvendoset një varrim mysliman në një vend tjetër?
Sipas Islamit rekomandohet që i ndjeri të varroset aty ku ka vdekur, por nuk ka dëm të çohet trupi në një vend tjetër, nëse nuk ka rrezik që trupi të prishet.
Trupi zbritet ngadalë në varr nga të afërmit dhe në drejtim të kiblës. Trupi vendoset në varrin e hapur për së gjati, në mënyrë që të formojë një kënd prej 90 gradësh me kiblën, i shtrirë në anën e djathtë dhe me fytyrë nga kibla. Pasi mbulohet me materiale, mbulohet me dhé. Në rrjedhën e varrimit islam pas varrimit pritet një kohë e shkurtër, lutet për të ndjerin dhe lexohet Kurani.
Pjesa më e rëndësishme e rrjedhës së varrimit islam: ngushëllimet
Rekomandohet t’u shprehen ngushëllime familjarëve të të ndjerit. Ngushëllimet nuk duhen lënë sipas mundësisë pas tri ditësh dhe nuk duhen përsëritur; është treguar më e udhës që ngushëllimet të shprehen pas varrimit të të ndjerit. Është e përshtatshme që të afërmit dhe fqinjët të përgatisin ushqim dhe ta sjellin te familja. Shpenzime të tilla nuk lejohen nga trashëgimia, nëse midis trashëgimtarëve ka persona pa ose me zotësi të kufizuar veprimi. Megjithatë lejohet t’u ofrohet mikpritje të afërmve të largët dhe miqve që vijnë në varrim, duke i ushqyer dhe strehuar.
Sa zgjat zia në Islam?
Sipas Islamit sunit anëtarët e familjes dhe të afërmit mund të mbajnë zi tri ditë. Zia islame shprehet me përkushtim më të madh ndaj Kuranit, me pritjen e vizitorëve dhe ngushëllimeve dhe me shmangien e veshjeve zbukuruese dhe stolive. Gratë e veja mbajnë një periudhë zie më të gjatë (idet, koha e pritjes) prej katër muajsh e 10 ditësh.
Zübeyir Sahbaz
Drejtor
Kontaktoni me mua079 201 45 85